Een uitverkochte eerste editie in 2025, met meer dan 400 bezoekers, maakte duidelijk dat autonome systemen niet langer het domein zijn van een kleine groep specialisten. Op 2 april 2026 keert het Nationaal Congres Autonomous Systems (NCAS’26) terug in Schouwburg De Lawei in Drachten, met één centrale vraag: wat is er nodig om autonome systemen veilig en schaalbaar te laten functioneren in complexe, dynamische omgevingen, waar de praktijk onvoorspelbaar is?
- Maakindustrie: Autonome systemen als productiviteitshefboom, veilig opschalen in dynamische productieomgevingen.
- Logistiek: Autonome systemen als antwoord op krapte, betrouwbaar opereren onder piekdruk en variatie
- Zorg: Betrouwbare autonome systemen in processen waar fouten niet mogen gebeuren
- Vitale infra: Autonome systemen als nieuwe laag in kritieke dienstverlening
- AI/IT/OT: De stap van model naar operatie: governance, integratie en betrouwbaarheid
We zijn gewend om AI te benaderen als software: iets dat je kunt trainen, updaten en uitrollen. Systemen die in de fysieke wereld handelen verschuiven dat perspectief. Zodra robots bewegen, voertuigen navigeren of installaties zelfstandig ingrijpen, komt de nadruk te liggen op robuustheid, voorspelbaar gedrag en veilige interactie met mens en omgeving. Benchmarks blijven relevant, maar zijn niet doorslaggevend; het gaat erom of prestaties overeind blijven wanneer omstandigheden, data en context veranderen.
Die verschuiving raakt aan een strategische opgave die breder wordt herkend: productiviteitsgroei en maatschappelijke weerbaarheid in een tijd van krapte en toenemende complexiteit. In Rapport Wennink (december 2025) wordt onderstreept dat de bijdrage van extra arbeidsinzet door vergrijzing tegen grenzen aanloopt en dat toekomstige groei vrijwel volledig uit hogere arbeidsproductiviteit moet komen. Autonome systemen kunnen daarbij een structurele hefboom zijn: ze maken het mogelijk om processen consistenter, veiliger en efficiënter te organiseren, mits ze aantoonbaar betrouwbaar zijn en verantwoord ingebed worden in operatie en governance.
Tegelijk beschrijft de Nationale Technologiestrategie de fase waarin AI “het lab verlaat en de samenleving ingaat”, met nadruk op veilige, transparante en controleerbare toepassing. NCAS’26 sluit daar direct op aan door ‘autonomie’ te benaderen als maakbare sleuteltechnologie: niet als belofte, maar als discipline waarin industrie, wetenschap en overheid gezamenlijk standaarden, randvoorwaarden en toepassingen ontwikkelen die schaalbaar zijn in de echte wereld.
Daarom schuift het congres partijen bij elkaar die normaal gesproken in verschillende werelden zitten. In de business- en toepassingshoek zijn bedrijven als NVIDIA, Fizyr, KUKA, Demcon, Airbus, Picnic en UMCG betrokken; in de wetenschap- en engineeringhoek wordt het gesprek gevoerd over de fundamenten onder autonomie: regeltechniek, veiligheid, verificatie en de grenzen van data-gedreven modellen. Het demoplein moet die abstractie weer met beide benen op de grond zetten: wat werkt al in het veld, waar zitten de randgevallen, en welke eisen stellen sectoren met lage fouttolerantie — zoals vitale infrastructuur en veiligheid — aan robuustheid?
Ook inhoudelijk is het congres zo ingericht dat strategische keuzes, wetenschappelijke fundamenten en wat er vandaag al werkt bij elkaar komen. In de Science track staan onderzoekers en engineering-experts en in de Demo track laten partijen en teams live zien wat er in de praktijk al kan, met bijdragen van NXTGEN en Blue Ocean Robotics.
De dag is ingericht langs vier parallelle tracks: Business, Science, Demo en Ecosysteem, met een demoplein dat de hele dag geopend is zodat deelnemers kunnen schakelen tussen strategische keuzes, wetenschappelijke basis, demonstraties en samenwerking.
Meer informatie en de ticketverkoop: op www.ncas.nl staat achtergrond, programma en de route naar registratie overzichtelijk bij elkaar.
